فشارخون چیست ؟
فشار خون نیرویی است که خون را در رگها به حرکت در می آورد و این نیرو به وسیله قلب و عروق بزرگ تولید می شود .
علل : بطور کلی می توان علل افزایش فشار خون را به دو دسته قابل تغییر و غیر قابل تغییر تقسیم کرد :
- عوامل غیر قابل تغییر شامل :
- افزایش سن
- جنسیت
- سابقه خانوادگی در فامیل درجه یک
- نژاد
- عوامل قابل تغییر شامل :
- بالابودن چربی های خون
- چاقی
- کم تحرکی
- مصرف سیگار و تنباکو
- استرس های روحی (فشار روحی )
- رژیم غذایی (مصرف الکل ، کافئین و نمک زیاد )
- مصرف برخی داروها مثل کورتون
- بیماریهای مزمن مثل دیابت
علائم :
یکی از مسائل مهم در مورد فشار خون این است که شما می توانید آن را برای مدت طولانی بدون علامت خاصی داشته باشید . ولی گاهی با علائمی همراه است مانند :
- سردرد یا احساس گیجی
- خون ریزی از بینی
- وزوز گوش
- تنگی نفس
- احساس خستگی
- تاری دید
- درد قفسه سینه
توصیه های لازم:
- کاهش وزن
- اصلاح رژیم غذایی ( مصرف مناسب میوه ، سبزیجات ، غذاهای کم چرب و کم نمک)
- عدم مصرف سیگار و دخانیات
- افزایش فعالیتهای بدنی و انجام ورزش های منظم
- کنترل قند خون در صورت ابتلا به دیابت
- اندازه گیری و ثبت مرتب فشار خون در منزل
- داشتن یک برنامه منظم جهت مراجعه به پزشک
- کنترل چربی خون در صورتی که بالا است .
- داروهای خود را بطور منظم مصرف کنید و دقیقا مطابق آنچه تجویز شده عمل کنید . بدون مشورت با پزشک میزان داروی تجویز شده را کم نکنید ، قطع نکنید و حتی برای اضافه کردن میزان وعده های دارو حتما با پزشک معالج خود مشورت کنید .
خطرات فشار خون :
- احتمال ایجاد خونریزی مغزی
- احتمال ایجاد سکته مغزی
- احتمال سکته قلبی
- نارسایی قلبی
- آنوریسم شریانی
- بیماریهای مزمن کلیه
تغذیه :
- از مصرف غذاهای شور مانند گوشت های نمک سود شده و کنسرو ، همبرگر ، سوسیس ، کالباس ، سبزی های کنسرو شده ، چیپس ، پفک ، خیار شور، ماهی شور و دودی ، سوپهای آماده ، ترشی های آماده ، آجیل های شور و ................... پرهیز نمایید .
- مصرف مواد غذایی حاوی پتاسیم ، منیزیم و کلسیم در بهبود فشار خون بسیار موثر است میوه ها و سبزیجات سرشار از پتاسیم شامل : موز ، زردآلو ، پرتغال ، انجیر ، گریپ فروت ، هلو ، انگور ، آلو ، سیب زمینی ، سیر ، کلم بروکلی ، کدو سبز ، قارچ و گوجه فرنگی ، حبوبات نیز از
منابع غنی از پتاسیم هستند .
- بجای استفاده از نان فانتزی و نان سوخاری از نان سنگک ، نان جو نان سبوس دار استفاده کنید .
- منابع منیزیم شامل :جوانه گندم برشته ، بادام زمینی ، سیب زمینی ، اسفناج ، شیر ، حبوبات ، نان و غلات سبوس دار و مرغ
- منابع غذایی غنی از کلسیم شامل شیر ، لبنیات و ماهی است . شیر ، ماست ، پنیر و کلا محصولات لبنی با دارا بودن مقدار زیادی کلسیم و به همراه ویتامین ها از منابع غذایی سرشار از مواد مغذی به شمار می آیند اما شرط بهره بردن از آنها ، استفاده از انواع کم چرب آنها است . بنابراین مصرف 2 یا3 وعده شیر یا ماست کم چرب یا به اندازه 2 تا3 قوطی کبریت پنیر کم نمک و کم چرب توصیه می شود . بدلیل نقش ویتامین سی (C) در کاهش فشار خون مصرف سبزی ها و میوه ها در غذاهای اصلی و میان وعده ها و محل کار توصیه می شود . مرکبات ، توت ها و سبزی های دارای برگ سبز از منابع غنی و یتامین C هستند . کرفس ، پیاز ، سیر ، شنبلیله، تره فرنگی ، گوجه فرنگی (بدون افزودن نمک) ، چای سبز ، گریپ فروت و لیمو ترش ، خرما ، گلابی ، زیتون ، برگ زیتون و سویا از جمله میوه ها و سبزیجاتی هستند که در کاهش فشار خون موثرند استفاده روزانه 6تا 7 وعده از میوه ها و سبزیجات می تواند از بروز بیماریهای قلبی – عروقی (فشار خون بالا ، چربی خون بالا ) وانواع سرطان ها جلوگیری کند .
- مصرف مواد غذایی حاوی اسید چرب اشباع و کلسترول مانند گوشت قرمز ، لبنیات پر چرب ، زرده تخم مرغ ، چربی های حیوانی ، مارگارین (کره گیاهی) و کره معمولی کاهش یابد گوشت قرمز بی چربی ، مرغ طبخ شده بدون نمک ، ماهی تازه منجمد یا کنسرو شده بدون نمک برای افراد دچار پرفشاری خون توصیه می شود. رژیم غذایی حاوی مقادیر زیاد ماهی (بخصوص ماهی قزل آلا ، ماهی آزاد ، ساردین و شاه ماهی )، مغزها و دانه
های خوراکی غنی از اسیدهای چرب امگا 3 می تواند به پائین آوردن فشار خون کمک کند . حبوبات منابع بسیار خوب و غنی فیبرهای محلول در آب هستند و استفاده از آنها برای کاهش فشار خون بالا مفید است برخی از حبوبات از جمله عدس ، لوبیا و نخود منابع خوب پروتئین هستند و می توان از آنها سوپ و آش مقوی تهیه کرد که می تواند جایگزین غذای اصلی شود . همچنین افزودن موادی مثل رب انار ، آب نارنج ، آب غوره و ماست های کم چرب بعنوان چاشنی برای سوپ ها و آش ها دارای اثرات مفید تغذیه ای خواهد بود .
- استفاده از نمک برای پخت و پز و همچنین سر سفره غذا باید محدود شود و از نمکدان هنگام صرف غذا استفاده نشود . بجای نمک از چاشنی هایی مانند سبزیجات معطر تازه یا خشک مانند نعنا ، مرزه ، شوید ، ترخون ، آب نارنج و لیمو استفاده کنید .
- در هنگام خرید مواد غذایی آماده و بسته بندی مانند انواع سسها و غیره به میزان سدیم (نمک )آنها توجه شود .
- مواد حاوی کافئین از قبیل قهوه ، چای ، نوشابه های کولا و شکلات ، سبب افزلیش فشار خون می شوند و باید در حد اعتدال مصرف شوند .
فشار خون بالا را با تغذیه صحیح کنترل کنیم
