هیدروسل چیست؟
هیدروسل، کیسه پر از مایع داخل کیسه بیضه است که باعث ورم آن میشود. کیسه بیضه پشت آلت تناسلی است و بیضهها در آن قرار دارند. هیدروسل ممکن است یکی از بیضهها یا هردو را تحت تاثیر قرار دهد. به هیدروسلی که هردو بیضه را درگیر کرده، هیدروسل دوطرفه میگویند. هرچند این عارضه همراه نوزاد بهدنیا میآید، اما معمولا در نوزادان شایع است و ممکن است بهصورت ناگهانی در بزرگسالی هم روی دهد.
علائم هیدروسل
تورم و افزایش حجم یک یا هر دو بیضه یکی از اصلیترین نشانههای این مسئله است که معمولا به تدریج و آهسته افزایش مییابد. از دیگر علائم این مسئله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- احساس سنگینی و کشش در ناحیه بیضه که با فعالیت و ایستادن افزایش مییابد.
- درد خفیف یا متوسط در ناحیه بیضه
- احساس وجود جسم خارجی داخل یا اطراف بیضه
- اختلال در حرکات و فعالیتهای روزانه بیمار
در بیشتر موارد، این علائم به صورت تدریجی و آرام ظاهر میشود
راه های درمان هیدروسل
در بیشتر موارد، این مسئله بدون درمان خودبهخود بهبود پیدا میکنند. اما اگر بهبودی حاصل نشد، پزشک روشهای درمان را بسته به شدت و علت بیماری تجویز میکند:
- دارودرمانی در موارد خفیف
- تخلیه مایع در صورت تجمع زیاد مایع در کیسه هیدروسل
- تزریق داروها یا استفاده از لیزر
- عمل جراحی
۱. درمان هیدروسل بدون عمل
در برخی موارد، میتوان این مسئله را بدون انجام جراحی درمان کرد. برخی از روشهای درمان غیرجراحی عبارتند از:
- استفاده از داروهای ضد التهاب مثل استروئیدها
- تخلیه مایع با استفاده از سوزن یا سرنگ
- تزریق مواد دارویی یا اسکلروتراپی (تزریق مواد ایجاد کننده التهاب) به داخل کیسه هیدروسل
- لیزر
۲. درمان هیدروسل با دارو
درمان دارویی این مسئله یکی از روشهای درمانی غیرتهاجمی است که در برخی موارد خفیف و کوچک میتواند موثر باشد:
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن
- داروهای کورتیکواستروئید مانند هیدروکورتیزون یا پردنیزولون
- دیورتیکها مانند هیدروکلرتیازید جهت کمک به دفع ادرار و کاهش تجمع مایع در کیسه هیدروسل
۳. عمل هیدروسل بیضه
عمل هیدروسلکتومی، یکی از روشهای درمانی متداول و موثر است که کیسه مایع هیدروسل برداشته یا از بین میرود. جراحی میتواند از طریق برش جلوی کیسه بیضه یا با استفاده از روشهای کمتهاجمی مانند جراحی لاپاروسکوپیک انجام شود. بیهوشی موضعی یا بیهوشی عمومی برای این عمل جراحی استفاده میشود. پس از انجام برش، کیسه هیدروسل از بیضه جدا و در صورت لزوم، بخشهای آسیبدیده بازسازی شده و سپس برش بسته و زخم ترمیم میشود.
بعد از عمل هیدروسل چه باید کرد؟
در این دوره، استراحت و کاهش فعالیتهای روزمره و شغلی اهمیت زیادی دارد تا زخم به خوبی التیام یابد. پزشک معالج باید در مورد مراقبت صحیح از زخم و تعویض به موقع پانسمانها و بخیهها توصیههای لازم را ارائه دهد. همچنین کنترل درد و تورم موقت از طریق مصرف مسکنها و کمپرس سرد حائز اهمیت است. به مرور و پس از گذشت چند هفته، میتوانید فعالیتهای روزمره و ورزشی سبک را از سر بگیرید.
تورم بیضه بعد از عمل هیدروسل
تورم بیضه بعد از این عمل ممکن است تا یک ماه باقی بماند و بزرگسالان حدود هفت تا ده روز بعد میتوانند به روال معمول زندگی خود بازگردند، هرچند که بلند کردن اشیای سنگین و فعالیتهای جنسی باید تا شش هفته بعد عمل به تعویق بیفتد تا تورم بیضهها کامل از بین برود.
۴. مراقبتهای پس ازترخیص
بعد از این جراحی، استراحت کافی و محدود کردن فعالیتهای سنگین بسیار مهم است. این کار به کاهش تورم و تسریع روند بهبود کمک میکند. قرار دادن کمپرس سرد یا پک یخ روی ناحیه اسکروتوم به مدت ۱۵-۲۰ دقیقه چند بار در طول روز میتواند تورم و درد را کاهش دهد. درمانهای خانگی تنها برای کنترل عوارض جزئی و موقت این مسئله هستند و در صورت ادامه یا تشدید علائم، باید حتما با پزشک معالج مشورت کنید.
عوارض هیدروسل
از عوارض این مسئله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درد و ناراحتی
- تورم و افزایش حجم کیسه بیضه
- اختلال در عملکرد جنسی مانند کاهش میل جنسی و ناتوانی جنسی در موارد شدید
- اختلال در عملکرد بیضه و کاهش باروری در موارد پیشرفته
- عفونت ناحیه بیضه و کیسه بیضه
- تورم بسیار شدید ناحیه اسکروتوم
-
راه های پیشگیری از هیدروسل
برای پیشگیری از ابتلا به این مسئله یا کنترل عوارض آن، موارد زیر را رعایت کنید:
- معاینات ادواری توسط پزشک
- درمان عفونتهای احتمالی در ناحیه اسکروتوم
- حفظ بهداشت و نظافت ناحیه تناسلی
- اجتناب از ضربات احتمالی به ناحیه اسکروتوم
- درمان به موقع هیدروسل در صورت ابتلا
-
در صورت وجود هرگونه تورم یا ناراحتی در ناحیه بیضه، انجام آزمایشات لازم برای تشخیص دقیق علت آن ضروری است. با رعایت این موارد میتوان از بروز و پیشرفت این مسئله پیشگیری کرد و در صورت ابتلا، عوارض آن را به حداقل رساند.
