اگر حال عمومی مادر با تشخیص قطعی ،خوب است:
شیردهی مستقیم از سینه باید با رعایت نکات بهداشتی انجام گیرد در صورتیکه مادر قادر به شیردهی مستقیم از سینه نباشد ولی با کمک تمایل به شیردوشی دارد، از شیر دوشیده او و با استاندارد از روش های جایگزین مناسب
( به جز بطری )مثلاً با فنجان نوزادش تغذیه شود.
اگر حال عمومی مادر با تشخیص قطعی ، بد است:
و قادر به دوشیدن شیر نمی باشد در این شرایط به طور موقت تغذیه شیرخوار با شیر پاستوریزه انسان (ذخیره شده در بانک شیر) انجام گیرد. در صورت در دسترس نبودن شیر اهدایی پاستوریزه در بانک شیر، می توان به طور موقت از شیر مصنوعی استفاده کرد. از قطع بی مورد شیر مادر و تجویز شیر مصنوعی به شدت پرهیز شود.
در نوزادان بدحال بستری در NICU به مادر با علائم خفیف تا متوسط تأکید می گردد در فواصل دو الی سه ساعت شیرخود را با رعایت اصول بهداشتی دوشیده و ذخیره نماید تا جریان شیر قطع نگردد .مادر حین شیردوشی ماسک داشته باشد ، شیر دوش باید برای مادر اختصاصی بوده و از شیردوش های مشترک نباید استفاده شود.
- در صورتی که در خانواده فرد مشترک یا مبتلا به بیماری کووید 19 وجود دارد علائم بر توصیه های بالا رعایت موارد زیر الزامی است:
- در صورت امکان در منزل یک اتاق جداگانه برای نوزاد اختصاص یابد و در صورت در دسترس نبودن اتاق جداگانه نوزاد باید حداقل 2 متر از فرد مشکوک یا مبتلا به کووید 19 و نیز افراد سالم فاصله داشته باشد.
- در صورتی که فرد مشکوک به ابتلا به کووید 19 مادر نوزاد باشد در صورت بستری نشدن مادر یا ترخیص شدن وی از بیمارستان به علت بیماری کووید 19 مادر و نوزاد می توانند با رعایت الزامات قرنطینه خانگی در کنار هم باشند. تغذیه شیرخوار از سینه مادر به شرط رعایت اصول بهداشتی (شست و شوی دست و زدن ماسک) منعی ندارد.
- مادر یا فرد مراقب نوزاد در منزل ،قبل و بعد از هر گونه مراقبت و تماس با نوزاد (تغذیه نوزاد، تعویض پوشک، تماس با مایعات و ترشحات بدن نوزاد و... ) دستان خود را با آب و صابون مایع حداقل به مدت 20 ثانیه بشوید و از ماسک و دستکش یکبار مصرف استفاده نماید و بعد از انجام مراقبت ها ، ماسک و دستکش با رعایت اصول بهداشتی دور انداخته شوند.
- در صورت بروز علائم ناخوشی در نوزاد ( پایین آمدن یا افزایش مشخص دمای بدن نوزاد ، تنفس تند یا سایر مشکلات تنفسی ،خوب شیر نخوردن ، استفراغ مکرر- اختلال هوشیاری و... ) نوزاد بلافاصله به بیمارستان (در حد امکان دارای بخش مراقبت ویژه نوزادان ) منتقل شود.
- اگر حال عمومی مادر با تشخیص قطعی خوب است و در بیمارستان بستری نشده است نوزاد بدون علامت باید به مدت 10 روز قرنطینه خانگی شود و تغذیه نوزاد زیر سینه مادر با رعایت اصول بهداشتی صورت گیرد
آموزش به خانواده:
رعایت موارد زیر در مراقبت از نوزاد مشکوک با مبتلا به کووید 19در خانواده ای که افراد سالم و مبتلا به کووید 19 نمی باشند:
- مادر یا فرد مراقب نوزاد در منزل باید اصول بهداشت فردی و پیشگیرانه را قبل و بعد از هر گونه مراقبت و تماس با نوزاد ( تغذیه نوزاد-تعویض پوشک، تماس با مایعات و ترشحات بدن نوزاد و.. ) رعایت کند دستان خود را حداقل به مدت 20 ثانیه با آب و صابون مایع یا مواد ضد عفونی کننده با پایه الکل حداقل 70 درصد بشوید. از ماسک و دستکش یکبار مصرف استفاده کرده و بعد از انجام مراقبت ها ماسک و دستکش با رعایت اصول بهداشتی دور انداخته شوند و مجدداً دست ها به مدت 20 ثانیه با آب و صابون شسته شود.
- فردی که غیر از مادر مراقبت از نوزاد را بر عهده می گیرد نباید در گروه افراد در معرض خطر ( مانند دیابت- بیماری قلبی –نقص ایمنی و .. ) باشد.
- تماس پوستی با نوزاد به حداقل ممکن کاهش یابد و از در آغوش کشیدن و بوسیدن نوزاد جداً خودداری گردد. از تجمع بر بالین نوزاد پرهیز شود.
- از شرکت کردن و همراه بودن نوزاد در مهمانی ها و مراکز تجمع جمعیت به جز در موارد ضروری (واکسیناسیون و ... )خودداری شود . در صورت مراجعه جهت دریافت خدمات ضروری مانند واکسیناسیون و ... رعایت فاصله گذاری اجتماعی مورد توجه قرار گیرد. ( فاصله 2 متری از سایرین)
- از مصرف مواد دخانی( سیگار ، قلیان و .. ) در منزل خودداری شود نوزاد و مادر هم اتاق باشند ولی تخت مشترک نداشته باشند.
- در صورتی که برای تغذیه شیر خوار نیاز به شیر دوشیده مادر است جمع آوری و ذخیره شیر باید رعایت اصول بهداشتی انجام شود. در صورت استفاده از شیردوش دستی یا برقی مادر باید دست های خود را قبل از لمس قسمت های پمپ یا ظرف ذخیره سازی شیر بشوید. بعد از هر نوبت شیردوشی باید تمام اجزای شیردوش که با سینه و دست مادر در تماس بوده شسته و ضد عفونی شوند.
- در صورتی که نوزاد شیر مصنوعی استفاده می کند رعایت اصول بهداشتی در زمان شست وشوی ظرف و تهیه شیر مصنوعی مورد اکید قرار گیرد.
منبع :
راهنمای مراقبت از نوزاد متولد شده از مادر مشکوک یا مبتلا به بیماری کووید 19 ، اداره سلامت نوزادان، دفتر سلامت جمعیت خانواده و مدارس
