بریدگی ها (زخم باز)
- شرح بیماری
زخم عبارت است از گسیختگی قسمتی از بافتهای بدن که باعث اختلال در سیستم تغذیه ای آن ناحیه میشود. معمولا شکل ظاهری زخم ها گرد یا نامنظم است و با تخریب کامل سطح پوست و قسمتهایی از میان پوست ایجاد می.شود اندازه زخمها از چند میلی متر تا چند سانتی متر متغیر است. ممکن است شل یا سفت باشد.
- انواع زخم
به طور کلی زخمها به دو نوع تقسیم میشوند
- زخم باز به جراحتی در پوست گویند که موجب خونریزی خارجی قابل رویت گردد.
- زخم بسته نیز به جراحتی گفته میشود که زیر جلدی بوده و پوست پاره نشده و خونی هم خارج نمیشود.
- انواع زخم های باز
- زخم های شکافدار یا بریدگیها این زخم با وسایل برنده مثل ،چاقو شیشه و غیره ایجاد میشود و ممکن است سطحی و یا عمقی باشد و تمام ضخامت پوست و یا نسوج زیر پوستی عضلات عروق خونی و اعصاب را درگیر کند این زخمها همراه با خونریزی زیاد و التیام سریع میباشد.
- زخم های پاره پاره در این نوح زخم ممکن است بر اثر تماس با سیم خاردار برخورد ترکش خمپاره و یا گاز گرفتگی حیوانات ایجاد شود التیام این زخم به کندی صورت میگیرد و خونریزی کمتری دارد و معمولا آلوده هستند.
- زخم های :کنده در این نوع زخم قسمتی از پوست و گاهی اوقات نسج زیر جلدی و عضله نیز کنده میشود گاهی قسمت کنده شده در نزدیکی بدن مجروح پیدا میشود که در این صورت باید آن را همراه مجروح انتقال داد.
- خراشیدگی معمولا براثر ساییده شدن یا سر خوردن روی سطح زیر به وجود میآید و لایه سطح پوست خراشیده میشود و زخم به رنگی قرمز روشن و با لکه های کوچک خون همراه است این زخم نسبت به زخمهای دیگر خفیف تر و سطحی تر است و اغلب آلوده به گرد و غبار است و به سادگی عفونی میشود . زخم های سوراخ شده در این نوع زخمها ممکن است دیوار زخم منظم باشد خونریزی کم و التیام به کندی صورت م گیرد مانند زخمهای چاقو، گلوله، سوزن، خار گیاه و حتی تیزی نرده در این زخمها ممکن است صدمه داخلی شدید باشد اگر زخم عمیق باشد به علت نفوذ غبار یا ذرات ریز آلوده امکان عفونت وجود دارد.
- عوارض و آثار سوء زخم ها
به دنبال ایجاد زخمهای مختلف عوارض زیر در فرد ممکن است بروز نماید
- عفونت: اگر زخم پس از ۴۸ ساعت کاملا بهبود نیافت احتمالا به علت ورود گرد و غبار نسوج مرده و میکروبهایی که در زخم ،مانده عفونی شده است. علائم عفونت شامل حرارت بالا و ،تب تورم و قرمزی اطراف زخم ازدیاد درد و سوزش زخم و در نهایت در زخمهای کثیف یا زخمهای عمیق عفونت کزاز میباشد
- از دست دادن مایعات بدن و خون
- آسیب به احشاء داخلی مانند ،ریهها، شکم، مغز و قلب
- ناتوانی و تغییر شکل محل آسیب دیده
- تشخیص نوع زخم
- از نحوه و رنگ ترشحات زخم تا حدی میتوان به نوع زخم پی برد. البته گاهی برای تشخیص ،زخم بررسی و آزمایشهای تکمیلی مانند کشت از ترشحات زخم لازم است.
- ترشح مایعی روشن و شفاف معمولا موقع بهبود زخم دیده می شود.
- ترشح چرکی در زخم های عفونی شده، رنگ زرد – کرمی دارد. ترشح خون آلود معمولا در زخمهای بدخیم و در زمان بهبود زخم عمیق دیده می شود.
- درمان
جهت درمان در انواع بریدگی ها اقدامات زیر انجام می شود
- شستن زخم بریدگی و خراشیدگی با آب و صابون و سپس تمیز و خشک نگه داشتن آن
- تمیز کردن زخم با آب اکسیژنه پراکسید (هیدروژن و بتادین در اولین روزها مفید است اما به دلیل اینکه ترمیم زخم را به تأخیر می اندازد برای مدت طولانی نباید استفاده شوند.
- استفاده از پماد آنتی بیوتیک روی زخم پانسمان روی زخم
- در صورت نیاز به بخیه طی ۶ ساعت بعد از ایجاد زخم بخیه زده شود زیرا تاخیر در این کار میزان عفونت زخم را افزایش می دهد.
- بررسی هر نوع زخم ناشی از سوراخ شدن پوست با کفش ورزشی توسط پزشک زیرا در معرض خطر زیاد ابتلا به عفونت است.
- علائم بهبودی زخم
- به محض آن که زخمی بوجود بیاید بدن شروع به درمان آن می.کند پلاکتها و گلبولهای قرمز خون و فیبرین یک پوشش ژله ای روی زخم ایجاد میکنند و بزودی زخم را میبندند، یعنی خون دلمه و لخته میشود. (گلبول های سفید خون به محل زخم میروند و به باکتریهایی که موجب عفونت می گردند، حمله می کنند
- علائم عفونت زخم
در زخمی که دچار عفونت می شود علائم زیر را میتوان مشاهده نمود:
- قرمزی پوست ورم ترشح مایع سبز یا زردرنگ یا افزایش گرمی و یا حساسیت در اطراف ،زخم متورم شدن گرههای لنفاوی در ،گردن زیر بغل درد ،بدن لرز یا
- تب، بی اشتهایی مراقبت
جهت مراقبت بهتر از انواع بریدگی ها اقدامات زیر را انجام دهید
- سیگار نکشد زیرا نیکوتین با انقباض عروق باعث کاهش جریان خون در محل زخم و آهسته شدن مراحل ترمیم زخم میشود.
- کسانی که زخم ساق پا دارند میتوانند با پوشیدن جورابهای ویژه و چسبان از تجمع خون در عروق پا جلوگیری کنند تا خون به جریان افتد. این بیماران باید جوراب ویژه ای که ساق پا را کاملا می پوشاند بپوشند و فقط موقع خواب آن را بیرون بیاورند و حتی بعد از بهبود زخم پا دست کم تا پنج سال باید طی
- روز این جورابها را بپوشند تا از احتمال عود زخم پا جلوگیری کنند.
- اگر زخم خارش داشت آرام باشید و آن را نخارانید تا زودتر بهبود پیدا کنید.
- مراقبت دائمی از زخم مهم است. روزی یک بار پانسمان روی زخم را بردارید و با آب و صابون به آرامی محل زخم را شستشو دهید پماد آنتی بیوتیک روی آن بمالید و مجددا پانسمان را روی زخم قرار دهید.
- اگر پانسمان زخم کثیف و یا خیس بود فورا آن را عوض کنید.
- اگر نتوانستید خونریزی زخم را متوقف ،کنید بایستی نزد پزشک بروید به طور طبیعی بایستی طی شش ساعت بعد از ایجاد جراحت و آسیب، زخم مرمت شود. افرادی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است بیشتر دچار عفونت زخم میشوند و بایستی زخم آنها توسط پزشک پانسمان ..شود این افراد عبارتند از: بیماران دیابتی بیماران سرطانی که شیمی درمانی میکنند افرادی که داروهای کورتونی مصرف میکنند مثل پردنیزون بیمارانی که دیالیز کلیه میکنند و بیماران مبتلا به ایدز
- مرطوب نگه داشتن زخم با کمک کرم مرطوب کننده باعث میشود که بهبودی آن تسریع شود و از چسبندگی زخم به باند جلوگیری گردد. زخم های بزرگ و خراشیدگیها را بهتر است مرطوب کنید
- به سرعت برداشتن چسب یا بانداژ موجب برداشتن پوست روی زخم و خونریزی مجدد آن میشود . پس بهتر است چسب یا بانداژ را به آرامی بردارید.
- اگر احساس میکنید که بانداژ به زخم چسبیده است ابتدا آن را با آب گرم خیس کنید تا نرم شود .
- برای جلوگیری از کنده شدن موی اطراف ،زخم بانداژ و یا چسب را در جهت رویش مو به آرامی بردارید.
- دستهای خود را قبل و بعد از پانسمان، ضدعفونی کنید.
- هنگامی که آب در نزدیکی شما وجود ندارد، دستمال مرطوب و یا اسپری ضدعفونی کننده را برای تمیز کردن زخم به کار ببرید. نباید هرگز از موادی که حاوی الکل است به طور مستقیم روی زخم ها استفاده کنید.
- اگر زخم شما دچار خونریزی شد و پس از تمیز کردن باز هم خونریزی ،کرد سعی کنید با اعمال فشار ،صحیح جریان خون را متوقف کنید.
- در صورتی که زخم دچار التهاب و خارش است، می توانید با تجویز پزشک از پمادهای مسکن استفاده کنید. این پمادها از بروز عفونت در زخم نیز جلوگیری کنند.
- سعی کنید مکانی تمیز را برای تعویض پانسمان زخم خود انتخاب کنید. محیطهای آلوده برای این کار مناسب نیستند زیرا آلودگی بر روی زخم اثر کرده و احتمال بروز عفونت زخم را زیاد میکند
- درچه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- در فواصل منظم و مشخص شده توسط پزشک جهت ادامه درمان به پزشک مراجعه نمایید.
- درد و قرمزی در محل زخم ترشح چرکی از زخم خونریزی از محل زخم تب و لرز و بی اشتهایی
