راهنمای بیمار سنگ شکن
- شرح اقدام
سنگهای سیستم ادراری ممکن است در هر قسمت از کلیه تا مثانه تشکیل شوند. اندازه سنگها از رسوبات ریزدانه ای که اصطلاحاً شن ادراری نامیده میشود تا سنگهای بزرگ که ممکن است اندازه پرتقال باشند متفاوت است. سنگ با قطر کمتر از ۷ میلیمتر خود به خود دفع میشود ولی سنگهای بزرگتر را با استفاده از سنگ شکن یا جراحی خارج میکنند سنگ شکن روشی درمانی است که در آن میتوان بدون انجام جراحی سنگهای کلیه و حالب را خارج نمود.
- روش انجام سنگ شکن
شما برروی تختی دراز میکشید و دستگاه سنگ شکن با ایجاد امواج با انرژی بالا که قابلیت عبور از بافتهای بدن را دارند، موجب شکستن سنگ به قطعات بسیار کوچکتر می.شود پس از انجام سنگ شکن سنگهای حاصله به علت اندازه کوچک از طریق ادرار و بدون هیچ مشکلی از بدن دفع میشوند جود خون در ادرار تا چند روز پس از سنگ شکنی طبیعی است و مشکلی ایجاد نمی کند. گاهی تکرار سنگ شکن در برخی بیماران نیاز میباشد. این روش سرپایی است و حتی میتوانید به خانه بروید و به صورت دوره ای به پزشک مراجعه کنید
- مزایا و معایب این روش چیست؟
اصلی ترین مزیت این روش آن است که بدون انجام جراحی میتوان سنگ را خارج نمود در نتیجه هزینه ها زمان بستری در بیمارستان عوارض جانبی و دوره بهبودی کاهش خواهد یافت. متأسفانه تمامی انواع سنگها با این روش قابل درمان نمیباشند. بعلاوه گاهی اوقات قطعاتی از سنگ در داخل بدن باقی میماند که نیاز به انجام روشهای درمانی دیگری میباشد.
- اقدامات قبل از انجام سنگ شکن
- قبل از انجام سنگ شکن اقدامات زیر انجام میشود
- شب قبل از سنگ شکنی یک شیشه روغن کرچک یا ۴عدد قرص بیزاکودیل همراه با ۴ عدد قرص دایمتیکون (طبق دستور پزشک) میل کنید.
- قبل از مصرف روغن کرچک شام سبک مانند سوپ ساده استفاده شود.
- از روز قبل از سنگ شکنی مصرف شیر حبوبات، سبزیجات و غذاهای نفاخ ممنوع میباشد.
- از ساعت ۱۰ شب قبل از سنگ شکنی فقط مایعات سبک مانند چای یا آب میوه میل کنید.
- در صورت ،بارداری سابقه بیماری ،قلبی فشار خون بیماری قند صرع حساسیت آسم و مصرف دارو حتماً مسئول بخش سنگ شکنی را مطلع نمایید. اگر در ناحیه پشت و پهلو و جلو شکم در سمت مبتلا به سنگ موهای زائد وجود دارد روز قبل از مراجعه برای سنگ شکنی موهای این نواحی را پاک کنید.
- در سایر موارد همه داروهای مربوط به بیماری قلبی، فشار خون و آسم و غیره را حتماًصبح روز سنگ شکنی همراه با مقدار اندکی آب میل کنید. صبح روز سنگ شکنی و قبل از مراجعه از خوردن چای، صبحانه حتی بیسکویت خودداری نمائید و ناشتا مراجعه کنید.
- اقدامات حین انجام سنگ شکن
حين سنگ شکن در صورت وجود درد از داروهای مسکن و در مورد کودکان از بیهوشی عمومی استفاده میشود.
- اقدامات بعد از انجام سنگ شکن
بعد از انجام سنگ شکن اقدامات زیر انجام میشود:
- پس از سنگ شکن و یا درحین ،آن منتظر دفع سنگ باشید ادرار خود را از صافی عبور دهید تا سنگ دفع شده را جهت مشخص شدن
- نوع آن به پزشک نشان دهید و یا به آزمایشگاه ارسال نمایید.
- ممکن است در محل درمان که در ناحیه پشت میباشد، دچار کبودی شوید.
- در صورت کاهش برون ده ادراری پرستار را مطلع کنید.
- انتظار خون در ادرار را داشته باشید این مسئله در مورد تمام بیماران مورد انتظار ،است اما این عارضه نباید بیش از ۴ تا ۵ روز به طول انجامد.
- به مدت یک تا دو هفته بعد از سنگ شکنی خون در ادرار دیده می شود نگران نباشید و کافی است مایعات بیشتر مصرف کنید زیرا ممکن است دفع سنگ برای ۶ هفته تا چند ماه پس از درمان ادامه یابد.
- چند توصیه به بیمارانی که میخواهند سنگ شکن انجام دهند؟
- سنگ شکن در بیمارانی که سنگهای کلیوی زیر ۱۵ میلی متر (۱/۵ سانتی متر دارند موفقیت بهتری دارد.
- هر قدر اندازه سنگ کلیه بزرگتر ،باشد قطعات ناشی از شکستن بیشتر شده و درد بیمار بیشتر میشود.
- تمامی خانمهائی که در سن حاملگی هستند و دارای سنگ ادراری بوده و قصد حامله شدن دارند حتما باید قبل از حامله شدن تکلیف سنگ ادراری خود را روشن کنند و گرنه در حین حاملگی دچار مشکلات عدیده خواهند شد.
- برخی از بیماران را نمی توان سنگ شکن کرد، مانند: خانمهای حامله و بیمارانی که از داروهای ضد انعقادی مثل آسپرین و وارفارین استفاده می کنند در خانمهای حامله باید در صورت امکان منتظرشد که زایمان انجام شود و در بیمارانی که داروهای ضد انعقادی کنند مصرف می می توان با مشورت پزشک معالج موقتا دارو را قطع و بیمار را سنگ شکن نمود.
- فعالیت
در زمانی که از سنگ شکن استفاده نموده اید برنامه فعالیت خود را به صورت زیر برنامه ریزی نمائید:
- ورزشهای سبک در فضای باز مانند قدم زدن دوچرخه سواری طناب زدن مفید است و از انجام کارهای سنگین باید خودداری کنید.
- از فعالیتهای فیزیکی سنگین که موجب تغییرات درجه حرارت زیاد بدن می گردد، خودداری کنید.
- از عرق کردن زیاد که باعث کاهش ادرار و افزایش غلظت آن می شود، اجتناب کنید.
- رژیم غذایی و تغذیه
- بعد از انجام سنگ شکن لازم است رژیم غذایی خود را به صورت زیر تنظیم نمائید : چند ساعت پس از سنگ شکن به دستور پزشک ناشتا و سپس رژیم مایعات در حد تحمل شروع میشود.
- میزان آب دریافتی باید در حدی باشد که رنگ ادرار کمرنگ شود. ساده ترین راه پیشگیری عفونتهای ادراری مصرف مایعات است لذا روزانه ۸ لیوان آب مصرف شود.
- در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمائید؟
- حدود یک هفته پس از سنگ شکن جهت بررسی نتیجه کار
- در صورت درد شدید، تب یا خونریزی شدید احتباس ادراری و
:
