راهنمای بیمار - آسفیکسی
- شرح آسفکسی نوزاد
آسفکسی یا خفگی زمانی ایجاد میشود که جنین یا نوزاد به علت حوادث پیش از ،زایمان در طی زایمان یا در طی دوره نوزادی دچار کمبود اکسیژن ،پیشرونده اختلال در تبادل دی اکسید کربن و اکسیژن و خون رسانی ناکافی به بافتها و ارگانهای بزرگ میشود.
- مراحل ایجاد آسفکسی
اگر سیستم تنفسی نوزاد متولد شده سالم باشد و هیپوکسی یا کمبود اکسیژن ایجاد شده ،باشد تعداد تنفس نوزاد برای مدت ۲ الی ۳ دقیقه بالا میرود در این مدت زمان ضربان قلب تغییر نمیکند اما با تداوم هیپوکسی یا کمبود ،اکسیژن ضربان قلب به تدریج کاهش یافته و یک آپنه گذرا یا عدم تنفس به مدت ۱/۵ – ۱ دقیقه بروز میکند که با سیانورز یا سیاه شدن نوزاد همراه است.
- علل
- برخی بیماریهای مادرزادی شامل دیابت یا بیماری قند، فشارخون
- بالا
- پره اکلامپسی و اکلامپسی یا مسمومیت حاملگی استفاده مادر از الکل و داروهای مخدر و برخی داروها
- عفونتهای مادر
- کنده شدن ،جفت له شدن یا پیچ خوردن بند ناف بدور گردن در
- دوران جنینی
- گیرکردن در کانال زایمانی
- دفع مکونیوم و ورود به ریه حین تولد
- عفونت خون نوزاد
- نواقص مادرزادی
- مسدود شدن مجرای تنفسی توسط اجسام بیرونی مانند پریدن شیر
- در گلو
- تشنج نوزاد
با پیشرفت هیپوکسی یا کمبود اکسیژن ضربان قلب به کمتر از رسیده نوزاد رنگ پریده شده و برای مدت ۲ تا ۳ دقیقه تنفس وی به شکل تنفسهای غیر طبیعی سطحی و نامنظم با تعداد ۶ تا ۱۰ بار در دقیقه درآمده و در این زمان است که آسیفکسی یا خفگی بروز
می کند.
- علائم بیماری
- بی قراری و افزایش تحریک بیش از حد
- اختلال تحمل تغذیه
- لرزش و حملات احتمالی قطع تنفس و تشنج
- افزایش ترشحات
- عکس العمل تون یا کشمندی ماییچهای ضعیف
- ناله یا صدای خرخر مانند بازدمی
- حرکات پره های بینی و تو کشیده شدن قفسه سینه در زمان تنفس
- تعداد بالای تنفس و کبودی پوست
- تشخیص
- انجام سونوگرافی و تشخیص برخی علل آسفکسی مانند پیچ خوردن بند ناف بدور گردن در دوران جنینی و ... قبل از تولد
- معاینه توسط پزشک و مشاهده علایم
عوارض آسفیکسی
- تشنج
- ادم مغز
- فلج مغزی
- اختلال در یادگیری و رشد
- اختلال در عملکرد دستگاههای بدن مانند کلیه ها ، ریه، قلب و ....
- مراقبت و درمان
-
در صورتی که نوزاد حین بدنیا آمدن دارای علایم آسفکسی بود
اقدامات زیر انجام میشود
- نوزاد را به محل گرم منتقل و کاملاً او را خشک میکنند.
- ترشحات دهان نوزاد با ساکشن کشیده میشود.
- با ماساژ پشت ،نوزاد مرتب او را تحریک میکنند.
- اگر تنفس شروع نشده یا تعداد ضربانات قلب زیر ۱۰۰ باشد از طریق گذاشتن لوله در راه هوایی اکسیژن به نوزاد رسانده
- می شود.
- اگر فعالیت تنفسی و قلب طبیعی ،است ولی نوزاد سیاه است به نوزاد اکسیژن ۱۰۰ داده میشود
- در برخی نوزادان از داروهایی مانند آمینوفیلین استفاده میشود. این داروها مغز نوزاد را تحریک میکنند تا نوزاد دوباره نفس بکشد.
- در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- در صورت مشاهده هر کدام از علایم خفگی یا آسفکسی مانند خرخر کردن، تشنج، قطع تنفس و ... سریعاً به اولین مرکز درمانی مراجعه کنید.
- در صورتی که نوزاد از بیمارستان ترخیص و علائم آسفکسی مجدد مشاهده شود.
- جهت ادامه درمان و معاینات دوره ای نوزاد
-
انجمن علمی آموزش پزشکی ایران
منابع ۱ برونر سودارث ...
کانون توانمندسازی و آموزش بیمار
:
