راهنمای بیمار
خونریزی زیر عنکبوتیه
- شرح بیماری
- بافت نرم مغز و نخاع به وسیلهی پردههایی به نام مننژ محافظت میشوند که سه لایه آن از داخل به خارج عبارتند از:
- نرم شامه پرده ظریفی است که روی مغز و نخاع قرار می گیرد.
- عنکبوتیه پرده ی ظریفی است که بین سخت شامه و نرم شامه قرار میگیرد و در این فضا مایع مغزی نخاعی وجود دارد. سخت شامه پردهی ضخیمی است که سطح داخلی استخوان جمجمه و سطح خارجی عنکبوتیه را می پوشاند.
- خونریزی زیر عنکبوتیه عبارت است از خونریزی ناگهانی در ناحیه بین دو لایه پوشاننده ،مغز این بیماری میتواند تمامی سنین را مبتلا کند ولی در بزرگسالان ۵۰ - ۲۵ ساله شایع تر است.
- علل عوامل تشدید کننده بیماری
از عللی که در بروز و ایجاد خونریزی زیر عنکبوتیه دخالت دارند
میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- آسیب به سر که شایع ترین علت میباشد
- آترواسکلروز یا تصلب شرایین
- عفونت در هر قسمت از دستگاه عصبی مرکزی. پارگی یک آنوریسم یا قسمت ضعیف شده یک شریان که از هنگام تولد وجود داشته است غالباً قبل از پارگی، فشارخون بالا یا تصلب شرایین وجود دارد.
- مشکلات خونریزی دهنده مانند کم خونی سلول داسی شکل، لوسمی یا سرطان خون و هر اختلالی که عارضه جانبی یک داروی تجویز شده باشد.
- فشار خون بالا
- سابقه خانوادگی اختلالات خونریزی دهنده.
- بیماری چند کیستی کلیه
- علایم شایع
در صورت بروز خونریزی زیر عنکبوتیه علائم زیر در فرد ممکن است بروز نماید سردرد شدید و حاد که غالباً با از دست رفتن هوشیاری دنبال می شود.
- خواب آلودگی، گیجی، تشنج یا اغما درد چشم با حساسیت زیاد به نور تب و استفراغ.
- کرختی، ضعف یا عدم توانایی حرکت دادن یک اندام
- ضربان قلب و تنفس سریع
- سفتی گردن همراه با درد در هنگام حرکت.
- تشخیص
سکته مغزی هموراژیک
پزشک در صورت خونریزی زیر عنکبوتیه اقدامات زیر را جهت تشخیص قطعی انجام میدهد:
- سی تی اسکن
- ام.آر.آی
- آزمایش مایع مغزی-نخاعی
- میلوگرافی: نوعی عکس برداری خاص از مجرای نخاعی و طناب نخاعی که مستلزم سوراخ کردن نخاع و تزریق ماده حاجب قابل مشاهده در فیلم رادیوگرافی است.
- درمان
هدف از درمان پیشگیری از عوارض حسی حرکتی میباشد که مستلزم بستری شدن در بیمارستان است درمانهای رایج عبارتند از:
- جراحی برای توقف خونریزی و برداشتن خون لخته شده. داروهایی که تورم و فشار مغز را کاهش دهند و در صورت نیاز سایر
- علایم مانند تشنج را کنترل کنند.
- عوارض احتمالی
به دنبال خونریزی زیر عنکبوتیه ممکن است عوارض زیر در فردایجاد شود
- مرگ یا ناتوانی دایمی
- عوارض جراحی مانند عفونت و خونریزی
- عوارض بیهوشی مانند حساسیت به داروها
- پیشگیری
جهت پیشگیری از این بیماری بهتر است که اقدامات زیر انجام شود:
- از سر در مقابل صدمات محافظت کنید.
- در اتومبیل از کمربند در ورزشهای تماسی از محافظ سر و در هنگام دوچرخه سواری ازکلاه ایمنی استفاده کنید.
- در صورت تشخیص آنوریسم آن را درمان کنید
- فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
در زمان بروز خونریزی زیر عنکبوتیه فعلایت خود را به صورت زیر محدود نمائید
- استراحت مطلق در بستر تا برطرف شدن کامل خونریزی
- پس از درمان در صورتی که برخی از کارکردهای حرکتی خود را از دست داده باشید کاردرمانی و فیزیوتراپی به شما کمک خواهند کرد تا برای به دست آوردن مجدد مهارتهای پایه مثل خوردن، لباس پوشیدن و توالت رفتن از اندامهای آسیب دیده خود استفادهکنید.
- پس از بهبودی تا حدی که می،توانید فعالیت در زمان قبل از ابتلا به این بیماری را از سر بگیرید بهبودی ۱۲-۶ ماه طول می
- کشد.
- رژیم غذایی و تغذیه
با توجه به وضعیت بیمار رژیم غذایی جهت بیمار به صورت زیر تنظیم میشود
- ممکن است لولهای داخل بینی برای تغذیه یا تخلیه ترشحات معده گذاشته شود و تغذیه از این طریق انجام گیرد.
- در صورت ثابت ماندن وضعیت و نبود خطر برای بیمار حرکت دادن و تغذیه دهانی با صلاحدید پزشک آغاز میشود.
- نکته مهم در مورد این گروه از بیماران مشکلات بلعی است و تغذیه ،سریع میتواند باعث ورود غذا به مجاری تنفسی و ایجاد حالت خفگی یا ذات الریه شود پس غذا خوردن باید کاملا با احتیاط باشد و از غذاهای مایع و رقیق شروع و به تدریج به مقدار آن افزودهشود.
- جهت پیشگیری از یبوست از رژیم پرفیبر میوه ها و سبزیجات) حاوی سبوس و مایعات فراوان استفاده کنید. از یک رژیم غذایی سالم و کم چرب پیروی کنید در صورت مصرف الکل یا نوشیدنیهای کافئین دار، آن را از رژیم غذایی خود حذف نمایید.
- مراقبت
- افرادی که دچار خونریزی زیر عنکبوتیه میشوند با توجه به شدت آسیب لازم است جهت پیشرفت علائم و بهبودی نسبی سریعترمراقبتهای زیر را مد نظر قرار دهند:
- اگر جراحی ممکن ،باشد احتمال بهبودی وجود دارد. ممکن است در بعضی موارد فلج ،نسبی، ضعف یا کرختی و مشکلات گفتاری و بینایی باقی بماند ناحیه آسیب دیده مغز نمی تواند بهبود یابد. البته غالباً نواحی آسیب ندیده مغز میتوانند کارکرد از دست رفته را یاد بگیرند. این امر معمولاً مستلزم نوتوانی شامل فیزیوتراپی، کاردرمانی یا گفتار درمانی است. پای بندی و دید مثبت تأثیر بسیاری بر موفقیت فرایند نوتوانی می گذارد. ممکن است مدتی قادر به حرکت نباشید و نتوانید موقع راه رفتن تعادل خود را حفظ کنید و زمین بخورید .پس نظارت و کمک اطرافیان و کارکنان پزشکی هنگام راه رفتن شما ضروری است. به تنهایی اقدام به راه رفتن نکنید. از کلاه های ایمنی محافظ جهت جلوگیری وارد آمدن ضربه به سر استفاده کنید.
- از چرخاندن بیش از حد سر خودداری کنید. در صورت داشتن مزه شور در دهان یا ترشح از محل عمل باید پزشک یا پرستار در جریان قرار گیرند.
- از سرفه عطسه و باد انداختن در بینی خودداری کنید. زیرا باعث فشار آمدن به ناحیه عمل خواهد شد.
- مصرف داروهای ضد تشنج قبل و بعد از عمل جراحی میتواند به جلوگیری از حملات صرع کمک نماید.
- سر بیمار تا زمان کشیدن بخیه ها باید خشک باقی بماند.
- در چه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمایید؟
- اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان هر یک از علایم خونریزی زیر عنکبوتیه را داشته باشید ،این یک اورژانس است.
- در صورت بروز عود علائم پس از عمل جراحی
:
