راهنمای بیمار
اختلال زجر تنفسی نوزادان
- شرح بیماری
سندرم زجر تنفسی نوزاد یا بیماری غشاء هیالن (HMD) یک اختلال ریوی است که به طور عمده نوزادان نارس را مبتلا می کند و باعث افزایش مشکلات تنفسی در نوزاد میشود. سورفکتانت ماده ای که باعث کشش سطحی در ریه ها شده و از این طریق باعث میشود دیواره حبابچه ها روی هم نیفتد ایجاد مقادیر کامل و رسیده سورفکتانت بعد از هفته ۳۵ در ریه به وجود می آید.
- علل
از عللی که موجب ایجاد زجر تنفسی در نوزاد میشود به موارد زیر میتوان اشاره نمود:
زجر تنفسی به علت کمبود سورفاکتانت ریوی ایجاد میشود. این ماده کشش سطحی داخل کیسه های هوایی را کاهش میدهد و باعث میشود به راحتی پر از هوا شوند. در سندرم دیسترس تنفسی کیسه های هوایی دچار کلابه روی هم خوابیدن میشوند و مانع تنفس مناسب نوزاد میگردند. علایم معمولا مدت کوتاهی پس از تولد ظاهر شده و به طور پیشرونده شدیدتر میشوند.
- فاکتورهای خطر
سندرم زجر تنفسی در نوزادان دارای فاکتورهای خطر به صورت
زیر میباشند:
- پره ماچوری نوزاد نارس
- دیابت در مادر
- چند قلویی
- استرس حین زایمان
- علایم
نوزادی که به زجر تنفسی مبتلا میشود دارای علائم زیر است:
- حرکات تنفسی غیر طبیعی
- برادی پنه (کاهش تعداد تنفس)
- تاکی پنه افزایش تعداد تنفس)
- لرزش پره های بینی
- ایست تنفسی
- ادم دست و پا
- سیانوز (کبودی) پوست و غشای مخاطی
- تورفتگی بین دنده ها
- عواقب مورد انتظار
این بیماری ممکن است دو روز ادامه یابد و یا ۴ روز پس از تولد بدتر شود ممکن است در نتیجه مسمومیت با اکسیژن، فشار زیاد در ریه باعث شدت بیماری گردد و یا در اثر عدم دریافت اکسیژن کافی مغز و ارگانهای حیاتی دچار عوارض جدی گردند.
- عوارض
از عوارضی که به دنبال سندرم زجر تنفسی در نوزاد ایجاد میشود به موارد زیر میتوان اشاره نمود: روی هم افتادگی قسمتی از یک ریه یا همه آن به علت نفوذ هوا
- به داخل ریه مشکلات قلبی مشکلات تنفسی
- مشکلات چشمی و گاها کوری
- لخته شدن خون در داخل عروق
- تاخیر تکامل ذهنی به علت آنوکسی نرسیدن اکسیژن به سلولهای مغز یا خونریزی مغزی
- تشخیص و درمان
-
پزشک جهت تشخیص این بیماری اقدامات تشخیصی زیر را انجام می دهد:
- آنالیز گازهای خونی اسیدوز و کاهش اکسیژن را نشان میدهد.
- رادیو گرافی قفسه سینه یافتههای مربوط به زجر تنفسی را نشان می دهد.
- بررسی عملکرد ریه ممکن است ضروری باشد.
- کشت خون و آزمایشات معمولا برای رد عفونت به علت دیسترس تنفسی انجام میشود.
- درمان
-
احیاء فوری نوزادان در معرض خطر و نارس توسط تیم احیاء انجام می شود در ابتدا پس از باز کردن راه هوایی و ساکشن، اکسیژن و رطوبت با غلظت بالا داده می.شود به نوزادان با علایم خفیف اکسیژن مکمل داده میشود در حالی که نوزادان با علایم شدید تحت ونتیلاسیون قرار میگیرند تا اکسیژن و فشار لازم برای حفظ اتساع ریهها را دریافت کنند برای پیشگیری از عوارض جانبی مرتبط با دریافت اکسیژن و فشار زیاد بایستی تا حد امکان اکسیژن و فشار را کاهش داد گاهی اوقات بلافاصله پس از تولد باید ET اندو تراکئال سورفاکتانت به ریه های نوزادان با خطر زیاد به سندرم دیسترس تنفسی ،رساند این درمان میتواند باعث پیشگیری یا بهبود دوره سندرم دیسترس تنفسی .شود اکنون تحقیق کافی روی سورفاکتانت انجام گرفته و اثبات شده که مرگ ومیر ناشی از ARDS را به میزان ۴۰ کاهش میدهد.
- فعالیت
-
به دنبال ایجاد سندرم زجر تنفسی محدودیت فعالیت توصیهمیشود.
- رژیم غذایی
-
به دنبال سندرم زجر تنفسی در نوزاد مبتلا در رژیم غذایی بیمار توصیه های زیر مد نظر گرفته شود:
- در نوزادان با وضعیت بالینی پایدار توصیه میشود تغذیه روده ای با حداقل مقدار ممکن در نظر گرفته شود در این بیماران تغذیه
- درمانی گاواژ یا تغذیه از شیر مادر به علت خطر اسپیراسیون ممنوع می باشد.
- پس از ترخیص تغذیه با شیر مادر و طبق آموزشهای لازم توصیه می شود.
- در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- کبودی پوست بخصوص لبها و اندامهای انتهایی
- زیادی سرعت تنفس
- ناله و حرکت پره های بینی
- فرو رفتن نواحی بین دنده ها و زیر جناغ ضروری است که پزشکان مراقبتهای اولیه خدمات مستمر برای این بیماران را شروع و هماهنگ کرده بر آن نظارت داشته باشند. و از منابع تیم مراقبتهای بهداشتی چند بعدی به عنوان مثال درمانهای فیزیکی و حرفه ای پرستاری توانبخشی مراقبت بهداشتی خانه همکاران فوق تخصص برای بهبود سلامت و عملکرد مطلوب استفاده کنند علاوه بر این پزشکان مراقبتهای اولیه باید برای جلوگیری از اختلال در سلامت روانی غربالگری انجام دهند و در صورت نیاز درمان را شروع کرده یا بیمار را به پزشک متخصص ارجاع دهند.
-
انجمن علمی آموزش پزشکی ایران
منابع ۱ برونر سودارث ... better health
کانون توانمندسازی و آموزش بیمار
:
